Küresel akıllı telefon pazarı, uzun süredir devam eden bellek sıkıntısının etkisiyle sert bir daralma yaşadı. Counterpoint Research’ün 2026’nın ikinci çeyreğine ilişkin ön verileri, dünya genelindeki telefon sevkiyatlarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11 gerilediğini gösterdi.
Bu sonuç, ikinci çeyrekler karşılaştırıldığında son 13 yılın en düşük seviyesi anlamına geliyor. Araştırma şirketine göre artık ekonomik belirsizlikler veya kullanıcıların telefon değiştirme süresinin uzaması değil, küresel bellek krizi pazarın önündeki en büyük engel haline gelmiş durumda.
Akıllı telefon üreticileri; işletim belleği için DRAM, fotoğraf, video ve uygulamaların saklanması için ise NAND türü bellek yongalarına ihtiyaç duyuyor. Ancak aynı üretim tesisleri, YZ hızlandırıcılarında kullanılan çok daha kârlı yüksek bant genişlikli belleklerin üretiminde de rol oynuyor.
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımlarını artırmasıyla birlikte bellek üreticileri kapasitenin daha büyük bölümünü HBM olarak adlandırılan bu gelişmiş ürünlere ayırmaya başladı. Tüketici elektroniğine yönelik geleneksel bellek arzının daralması, telefon üreticilerinin parça maliyetlerini yükseltti.
UCUZ TELEFON DARBE ALDI
Bellek fiyatlarındaki yükseliş bütün telefonları etkiliyor ancak sonuçlar her fiyat sınıfında aynı değil.
Üst düzey bir telefonun satış fiyatı içerisinde bellek maliyetinin payı görece sınırlı kalıyor. Üreticiler yükselen maliyeti kâr marjından karşılayabiliyor, başka bileşenlerden tasarruf edebiliyor veya fiyatı küçük oranlarda artırabiliyor.
Giriş ve orta segment modellerde ise üreticilerin hareket alanı çok daha dar. Ekran, kamera, işlemci ve batarya gibi diğer bileşenlerde daha fazla kesintiye gidilmeden eski fiyat seviyelerinin korunması giderek zorlaşıyor.
Counterpoint analisti Shilpi Jain’e göre bazı düşük fiyatlı telefonların önceki satış fiyatlarıyla üretilmesi “yapısal olarak sürdürülemez” hale geldi. Bu durum üreticileri fiyat artırmaya, bazı modellerin özelliklerini düşürmeye veya tamamen üretimden kaldırmaya zorluyor.
Xiaomi, OPPO ve Vivo gibi giriş ve orta segmentte güçlü olan üreticiler, ikinci çeyrekte en büyük sevkiyat düşüşlerini yaşayan markalar arasında yer aldı. Counterpoint, bu şirketlerin uygun fiyatlı modellere daha fazla bağımlı olması nedeniyle bellek krizinden daha ağır etkilendiğini belirtti.
Tüketici açısından bakıldığında kriz yalnızca telefonların pahalanması anlamına gelmiyor. Önümüzdeki dönemde aynı fiyat karşılığında daha az RAM, daha düşük depolama alanı veya daha zayıf kamera ve ekran özellikleri sunan modellerin yaygınlaşması da bekleniyor.
SAMSUNG ZİRVEDE
Pazardaki genel düşüşe rağmen Samsung ve Apple’ın üst segment ağırlıklı ürün stratejileri, iki şirketin rakiplerine kıyasla daha dirençli kalmasını sağladı.
Samsung, 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 24’lük payla yeniden dünyanın en fazla akıllı telefon sevk eden şirketi oldu. Galaxy S26 serisine yönelik güçlü talep, ürün bulunabilirliğinin artması ve Hindistan ile Orta Doğu gibi pazarlarda fiyatların bazı rakiplere kıyasla daha sınırlı yükselmesi şirketin performansını destekledi.
Apple’ın sevkiyatları ise pazarın tersine yüzde 3 arttı. Şirketin küresel pazar payı ikinci çeyrek için rekor düzey olan yüzde 20’ye ulaştı.
Apple’ın bu dönemde fiyatlarını büyük ölçüde sabit tutması ve premium iPhone modellerine yönelik talebin devam etmesi büyümeyi destekledi. Ancak şirketin bellek maliyetlerindeki artışı daha ne kadar karşılayabileceği belirsizliğini koruyor.
Apple Üst Yöneticisi Tim Cook, haziran ayında verdiği röportajda bellek ve depolama yongalarındaki fiyat artışlarının sürdürülemez hale geldiğini söyledi. Cook, Apple’ın maliyetleri bir süre tüketiciye yansıtmamaya çalıştığını ancak artık ürün fiyatlarında artışın kaçınılmaz olduğunu açıkladı.
Henüz tanıtılmayan iPhone 18 ailesinin resmî fiyatları belli değil. Bununla birlikte sektör analizleri, özellikle iPhone 18 Pro modellerinde bellek ve depolama maliyetleri nedeniyle yaklaşık 200 dolar veya daha yüksek bir artış yaşanabileceğine işaret ediyor. Bunlar Apple tarafından açıklanmış fiyatlar değil, mevcut parça maliyetlerine dayanan tahminlerden oluşuyor.
YZ ÖNCELİKLİ ÜRETİM
Bellek krizinin merkezinde, son yıllarda hızla büyüyen YZ veri merkezi yatırımları bulunuyor.
Büyük dil modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için kullanılan grafik işlemciler, büyük miktarda veriyi çok kısa sürede aktarabilen HBM yongalarına ihtiyaç duyuyor. Bu gelişmiş bellekler, standart bilgisayar ve telefon belleklerine kıyasla daha karmaşık üretim süreçlerinden geçiyor ve üreticilere daha yüksek gelir sağlıyor.
Samsung, SK Hynix ve Micron gibi büyük bellek üreticileri artan talebi karşılamak için yeni tesis yatırımları yapıyor. Ancak bir yonga fabrikasının kurulması, ekipmanlarla donatılması ve seri üretime geçmesi yıllar alabildiği için arzın kısa sürede talebi yakalaması beklenmiyor.
SK Hynix Üst Yöneticisi Kwak Noh-jung, bellek sektörü açısından 2027’nin tarihteki en ağır arz sıkıntısının yaşandığı yıl olabileceğini söyledi. Kwak, şirketin üretim kapasitesini artırmasına rağmen müşteri talebinin 2030’dan sonra bile arzı aşabileceğini öngördüklerini belirtti.
Küresel DRAM pazarının en az 2028’in ikinci çeyreğine kadar yetersiz arzla karşı karşıya kalabileceğini öngören analizler de bulunuyor. Buna karşılık YZ yatırımlarının yavaşlaması veya yeni üretim kapasitesinin beklenenden hızlı devreye girmesi halinde krizin süresi kısalabilir.
DÜŞÜŞ SÜREBİLİR
Counterpoint Research, 2026 yılının tamamında küresel akıllı telefon sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 14 azalmasını bekliyor. Bu tahmin gerçekleşirse yıllık sevkiyatlar yaklaşık 1,08 milyar adetle 2013’ten bu yana en düşük düzeye gerileyecek.
Araştırma şirketine göre bellek arzında önemli bir rahatlama görülmeden telefon talebinin güçlü biçimde toparlanması zor olacak.
Tüketicilerin daha pahalı hale gelen telefonlarını daha uzun süre kullanması, ikinci el ve yenilenmiş cihazlara yönelmesi ya da yeni model satın almayı ertelemesi bekleniyor. Bu durum üreticilerin satışlarını azaltırken yazılım desteğinin ve uzun güncelleme sürelerinin satın alma kararlarındaki önemini artırabilir.
Bellek krizi devam ederse telefon pazarında iki ayrı yönün belirginleşmesi muhtemel görünüyor: Üst segmentte yüksek fiyatlı ancak satışlarını koruyan modeller, alt segmentte ise daha az seçenek, düşürülen donanım özellikleri ve hızla artan fiyatlar.
YZ veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu yongalar ile milyarlarca kişinin kullandığı tüketici cihazları artık aynı üretim kapasitesi için yarışıyor. Şimdilik bu yarışın kazananı veri merkezleri, kaybedeni ise uygun fiyatlı yeni bir telefon almak isteyen tüketiciler gibi görünüyor.
