Kullanılmış nükleer yakıt, özel çelik ve bakır kapsüllere yerleştirildikten sonra yaklaşık 430 metre derinlikteki kaya odalarına indirilecek. Bentonit kil tabakası ve doğal kayaç yapısıyla desteklenen çok katmanlı sistemin, radyoaktif maddeleri çevreden on binlerce yıl boyunca izole etmesi hedefleniyor.
ÇOK KATMANLI KORUMA SİSTEMİ KULLANILACAK
Onkalo’da kullanılacak yöntemde radyoaktif yakıt önce korozyona dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilecek. Kapsüller, yer altındaki özel tünellerde açılan dikey yuvalara indirilecek ve etrafları suyla temas ettiğinde şişerek geçirimsiz bir bariyer oluşturan bentonit kiliyle doldurulacak. Son aşamada ise tüneller tamamen kapatılarak tesis mühürlenecek. Bu sistemin, radyoaktif maddelerin çevreye ulaşmasını on binlerce yıl boyunca engellemesi hedefleniyor.
Tesisin yaklaşık 6 bin 500 ton kullanılmış nükleer yakıt depolama kapasitesine sahip olması planlanıyor. Buraya yalnızca Finlandiya’daki nükleer santrallerden çıkan atıklar kabul edilecek ve depolama işleminin gelecek yüzyıla kadar devam etmesi öngörülüyor.
DÜNYADA BİR İLK OLMAYA HAZIRLANIYOR
2004 yılında yapımına başlanan Onkalo projesi, onlarca yıllık planlama ve jeolojik araştırmaların ardından son aşamaya ulaştı. Tesis şu anda deneme sürecini tamamlarken, gerekli işletme lisansının alınmasının ardından bu yıl içinde faaliyete geçmesi hedefleniyor. Böylece Onkalo, yüksek seviyeli kullanılmış nükleer yakıtın kalıcı olarak depolanacağı dünyanın ilk yer altı tesisi olacak.
Finlandiya’nın geliştirdiği bu model, nükleer enerji kullanan diğer ülkeler tarafından da yakından takip ediliyor. Benzer derin jeolojik depolama tesisleri üzerinde İsveç, Fransa ve bazı diğer ülkeler de çalışmalar yürütüyor ancak Onkalo, ticari ölçekte işletmeye geçmeye en yakın proje olarak öne çıkıyor.
