Ekonomistler piyasanın enflasyon beklentisindeki artışı nasıl yorumluyor?

“`html

Burak Abatay
BBC Türkçe

Türkiye’nin Nisan Ayı Enflasyon Verileri ve Piyasa Beklentileri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 5 Mayıs Pazartesi günü saat 10.00’da Nisan ayı için enflasyon verilerini açıklayacağı bilgisini duyurdu. Bu gelişme öncesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasa katılımcılarının görüşlerinin yer aldığı Nisan 2025 Piyasa Katılımcıları Anketi’ni yayımladı.

Nisan 2025 Enflasyon Beklentileri Artış Gösterdi

71 farklı reel ve finansal sektör temsilcisinin katıldığı ankette, yıl sonu enflasyon beklentisi geçen döneme nazaran artış göstererek yüzde 28,04’ten yüzde 29,98’e yükseldi. Ayrıca, 12 ay sonrası için belirlenen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) beklentisi yüzde 24,55’ten yüzde 25,56’ya çıkarken, 24 ay sonrası için bu oran yüzde 17,06’dan yüzde 17,69’a yükseldi.

TÜİK verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Mart 2025’te önceki aya göre yüzde 2,46 artış gösterirken, yıllık bazda ise yüzde 38,1’e gerilemiş durumda. Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Hatice Karahan, 24 Nisan’daki Küresel Görünüm Forumu’nda, yıllık enflasyon oranının Mayıs 2024’te yüzde 75 seviyesindeyken, Mart 2025 itibarıyla yüzde 38,1’e düştüğünü ifade etti. Karahan, bu düşüşün piyasa ve hanehalkı beklentilerini olumlu yönde etkilediğini vurguladı.

Hazine ve Maliye Bakanı’ndan Açıklamalar

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de 18 Nisan’daki Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nde yayınladığı video mesajında, enflasyonun 10 aydır sürekli bir şekilde azaldığını ve bu durumun devam edeceğini bildirdi. Şimşek, “Bu alanda güçlü bir siyasi iradeye ve sağlam bir programa sahibiz” şeklinde konuştu.

Yeldan’dan Eleştiriler

Kadir Has Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erinç Yeldan, BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamada, Türkiye’deki enflasyonun alarm verici bir düzeye ulaştığını ve yapısal bir sorun halini aldığını kaydetti. Yeldan, sadece para politikasının yeterli olmayacağını belirtirken, “Enflasyonu artıran faktörler arasında pandemi etkileri ve uluslararası tedarik zincirindeki aksaklıklar önemli rol oynamaktadır” diyerek Merkez Bankası’nın “heterodoks” politikalarının bu durumu daha da zorlaştırdığını ifade etti.

Yeldan, enflasyonla mücadelede daha geniş kitleleri kapsayan, sosyal adalet odaklı ve hedef odaklı gelir ve sosyal politikaların hayata geçirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, 2023 Haziran ayında Mehmet Şimşek’in ekonomi yönetiminin başına geçmesiyle rasyonel politikalara dönüş yapılacağına dair verilen sözlerin henüz hayata geçirilmeden kaldığını öne sürdü.

Ekonomik Güvensizlik ve Düşen Rezervler

Koç Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan Doç. Dr. Cem Çakmaklı, 19 Mart’taki İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun görevden alınmasının ardından piyasalarda oluşan güvensizliğin, sadece para politikalarıyla üstesinden gelinemeyecek bir duruma geldiğini belirtti. Çakmaklı’ya göre, Türkiye’nin rezervlerinde yaşanan hızlı azalma ve artan risk primleri bu güvensizliği daha da derinleştiriyor.

Çakmaklı, “19 Mart sonrası piyasalarda bir kırılma yaşandı ve bu durum geçici değil. İlk etapta 40-50 milyar dolarlık bir rezerv kaybı gerçekleşti. Şu anda net rezervler 7 milyar dolara geriledi ve para politikalarındaki güvenin de bu durumda etkili olamayabileceğine işaret ediyor” dedi.

Sosyal Adalet ve Enflasyonla Mücadele

Yeldan, enflasyonla mücadelenin sadece ekonomik verilerle değil, sosyal adalet temelinde de ele alınması gerektiğini vurguladı. TÜİK verilerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, düşük gelirli haneler için yaşanan enflasyon oranının resmi rakamlardan çok daha üst seviyelerde olduğuna dikkat çekti.

“Düşük gelir gruplarının tüketim alışkanlıkları incelendiğinde, karşılaştıkları enflasyon oranı yüzde 50-60 seviyelerinde” diyerek, “Merkez Bankası’nın açıkladığı yüzde 30’luk oran, bu grupların mutfak masraflarında iki katı olarak yansıyor. Bu şartlarda kimseye ‘enflasyonla mücadelede başarılıyız’ diyemezsiniz. Sürdürülebilir sosyal politikalar şart” ifadelerini kullandı.

Yeldan, Merkez Bankası’nın güven kaybı yaşadığı bir ortamda Şimşek’in “enflasyon düşecek” gibi açıklamalarda bulunmasının inandırıcı olmadığını dile getirdi. “Kamu tarafının enflasyonda düşüş istemediğini dahi düşünmek mümkün. Zira enflasyon, devletin borçlarını daha kolay yönetebilmesini sağlıyor” diye ekledi.

Gelecek Yıl İçin Beklentiler

Uzmanlar, Türkiye’nin enflasyon sorunuyla başa çıkabilmesi için tüm toplumu içeren, adil bir ekonomik mutabakat ile hareket edilmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak mevcut siyasi atmosferin bu tür bir iradeyi desteklemediğini savunan Yeldan, “Gelir politikalarının uygulanması belirli bir maliyet getirir ve bu maliyetin kimin omuzlarına yükleneceği netlik kazanmalıdır” diye konuştu.

Çakmaklı, Türkiye’nin mevcut ekonomik programının sona yaklaştığına işaret ederken, “Döviz talebi sürerse ya faiz artırılacak ya da rezervler daha da düşmeye başlayacak. Turizm gelirlerine pozitif birşeymiş gibi güveniliyor, ancak bu sürdürülebilir bir çözüm değil. Eğer ekonomik verilere olumlu bir tepki verilmezse, enflasyon daha yüksek seviyelerde seyreder ve büyümeye dayalı yeni bir program açıklanması gerekecek” dedi.

“`

Related Posts

Faizler yerinde saydı: Norveç Merkez Bankası indirime gitmedi

Norveç Merkez Bankası, Mayıs 2025 toplantısında politika faizini yüzde 4,5 seviyesinde sabit tuttu. Bu oran, son 15 yılın en yüksek seviyesini temsil ediyor ve banka bu oranı bir yıldan uzun süredir koruyor. Karar, piyasa beklentileriyle tamamen …

Bakan Bolat’tan Irak ile ticaret açıklaması: Yeni adımlar atmaya devam edeceğiz

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ve Irak arasındaki ikili ticaret hacminin 30 milyar dolara ulaşması için yeni adımlar atmaya kararlılıkla devam edeceklerini bildirdi.

Google’a açılan davada yeni gelişmeler: Türkiye nasıl etkilenecek?

Google’a karşı açılan dava yalnızca şirketin geleceğini değil, küresel dijital düzenlemeleri ve Türkiye’deki rekabet politikalarını da yakından ilgilendiriyor.

İstanbul’da ‘Yarısı Bizden’ kampanyası! Deprem korkusu yerini güvene bırakıyor

İstanbul’da riskli yapıların dönüşmesine katkı sunan “Yarısı Bizden” kampanyasından faydalanan bazı vatandaşlar, deprem endişelerini bırakarak güvenli konutlarda yaşamaya başladı.

Bitcoin’de dikkat çeken hareket!

Kripto para birimleri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faizleri sabit bırakması, ABD-Çin müzakere sürecinin cumartesi günü başlayacak olması ve ticaret anlaşmalarına yönelik yeni gelişmelerle yükselişe geçti ve Bitcoin, 99 bin dolar seviyelerine ulaştı.

CHP’li Genç: Devlet her 1 liralık faiz gelirine karşılık yaklaşık 16 lira faiz ödemesi yapmakta

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Hazine’nin faiz gideri ile ilgili, “Mart ayında faiz gelirleri 9 milyar 879 milyon TL olurken, faiz giderleri tam 160 milyar 710 milyon TL olmuştur. Yani devlet, her 1 liralık faiz gelirine karşılık yaklaşık 16 lira faiz ödemesi yapmaktadır” dedi.